Còn theo kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng “hài hòa nhất” được Bộ Tài nguyên - môi trường công bố chiều 9-9, ít nhất TP.HCM sẽ có 10% diện tích bị ngập, ĐBSCL thì đến 19%. Nếu theo kịch bản cao nhất thì 23% diện tích TP.HCM và gần 38% diện tích ĐBSCL sẽ ngập trong nước.

Cho dù là kịch bản “hài hòa” hay cảnh báo, 40 năm nữa ngập sẽ là cầm chắc... Bởi thế, năm ngày trước khi COP 15 khai mạc, trong khi “chủ nhà” của cuộc họp tham vấn các nhà tài trợ nước ngoài còn mải hân hoan trước con số “kỷ lục” 8 tỉ USD nợ nước ngoài được hứa cho vay (cho không chỉ một ít) thì điều phối viên các cơ quan Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam Jesper Morch lưu ý: “Việt Nam cần cân nhắc nguy cơ mực nước biển dâng lên và tác động của biến đổi khí hậu đối với bão, mưa, hạn hán và nhiệt độ có thể nghiêm trọng hơn cả trường hợp dự báo xấu nhất... để có một sự lựa chọn chính sách đối ngoại cũng như đối nội” tối ưu nhằm đối phó thảm họa đã được báo trước này.

Theo ông, Việt Nam nên quy hoạch không gian cả đô thị và nông thôn, đặc biệt là các vùng ĐBSCL và TP.HCM... trên những phân tích tác động của biến đổi khí hậu để đối phó. Từ lời khuyên này, nhìn lại vấn nạn “không biết cốt nền của TP.HCM là bao nhiêu” càng không thể không lo âu cho dự án chống ngập kênh Nhiêu Lộc, đang trong giai đoạn khẩn trương “lô cốt”, trong kịch bản “nước biển dâng lên” đó. Không rõ lúc đó có kịp “lô cốt” để chống ngập không.

Ông cũng khuyến cáo từ nay khi hoạch định các kế hoạch tổng thể, nên xét trên cả phương diện tác động của biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế với lượng cacbon thấp, để từ đó hướng đến các khoản đầu tư nào vừa sử dụng năng lượng tốt hơn vừa áp dụng các công nghệ giảm thải khí cacbon. Từ đó có thể nghĩ ngay đến công nghiệp ximăng vốn là một ngành vừa tiêu tốn năng lượng vừa “siêu” thải (đủ thứ) khí..., đã thừa mứa sản lượng song vẫn còn nhiều dự án tiếp tục được triển khai.

Lĩnh vực năng lượng cũng là một ưu tư đối với điều phối viên các cơ quan Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam. Theo ông, “cần lồng ghép ngay vấn đề biến đổi khí hậu vào các kế hoạch đầu tư trong khu vực công cộng và tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Các quyết định đầu tư của ngày hôm nay có thể có những tác động dài lâu đối với mức phát thải khí cacbon trong trương lai”. Có thể liên hệ đến cơn đại hồng thủy thủy điện (cả quốc doanh lẫn tư nhân) đang hằng năm đồng bộ với lũ lụt ở miền Trung, và số rừng đã được phá cùng sẽ được phá không chỉ để làm thủy điện.

Trong khi đó, chống phá rừng chính là một trong những mảng đề tài lớn của COP 15 và được nhất trí cao. Chuyển nhượng kỹ thuật từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển, nằm trong kế hoạch Bali của COP 13, với giá phải trả là bao nhiêu, có được giảm giá hay không cũng là một mảng đề tài lớn khác... Viện trợ như thế nào trong tình hình mới? Tỉ như Đan Mạch từ năm tới sẽ viện trợ Việt Nam chống biến đổi khí hậu...

Tiếc thay, những tin tức này bị chìm lỉm trong những tin tức về những tranh cãi, bế tắc giữa các nước, cứ như thể Việt Nam sẽ chẳng hề hấn gì trước thảm họa này hay đang ở trên một hành tinh khác...

DANH ĐỨC